Kanunun mükerrer 81. maddesinde ise kazanç tespitinde, iktisap bedelinin, elden çıkarılan mal ve hakların, elden çıkarıldığı ay hariç olacak şekilde TÜİK tarafından belirlenen Yurt-İçi Üretici Fiyat Endeksi’ndeki artış oranında (artış oranının %10 veya üzerinde olması koşulu ile) artırılarak tespit edileceği hükme bağlanarak, söz konusu kazancın enflasyona isabet eden kısmının vergilendirilmemesi planlandı. 

Mevcut düzenlemeye göre 2024 senesinde buradan elde edilecek kazançların 87 bin TL'si vergiden istisna tutuluyor. 

5 YILLIK SÜRE VE 87 BİN TL'LİK İSTİSNA KALDIRILIYOR MU?

Bumin Doğrusöz, "2023 yılında bu kapsamda 10.389 mükellef beyanname vermiş, yaklaşık 3,5 milyar matrah beyan edilmiş, 977 milyon vergi ödemesi yapılmış" dedi ve 5 yıllık sürenin sebebini açıkladı. 

5 yıllık sürenin varlık sebebinin "Kişilerin tasarruf maksadı ile edindikleri, spekülatif amaç gütmedikleri, bir başka deyişle taşınmaz sektöründe piyasa aktörü olarak yer almak isteği ile edinmedikleri taşınmazlardan sağlayacakları kazançları vergi dışı bırakmak" olduğuna dikkat çeken Doğrusöz, bu uygulamadaki kuralların değiştirilmesinin planlandığını vurguladı. 

Bumin Doğrusöz, yapılması öngörülen değişikliğe göre, 5 yıllık süre koşulu ile 87 bin TL'lik istisnanın kaldırılacağını dile getirdi ve bir gayrimenkul alındıktan sonra ne zaman satılırsa satılsın, kazancı vergiye tabi tutulacağını belirtti. 

İKİNCİ SATIŞLAR NE OLACAK?

Doğrusöz, 5 senelik vergi dışı kalma süresinin yalnızca bir adet konut için olacağının altını çizdi ve "Yani mükellefler ömrü hayatlarında bu kuraldan bir defa için faydalanabileceklerdir. Fakat bu faydalanmanın lk satışları için mi olacağı konusu belirli değil" ifadelerini kullandı. 

"Örneğin bir kişinin 10 sene önce edindiği ve bugün 8 milyon eden bir konutu ile 9 sene önce edindiği ve bugün değeri 50 milyon eden bir başka evi olsa, 5 senelik olanaktan faydalanmak isteyen bu kişi bu hakkını 50 milyonluk konutu için kullanmak isterse, önce onu mu satmak zorunda, yoksa diğerini sattığında vergisini ödeyerek hakkını ikinci satışına saklayabilecek midir?" diye konuşan Doğrusöz, bu sorunun yanıtını zamanın göstereceğine dikkat çekti. 

Doğrusöz, konuyla ilgili "Yürürlükte olan kanunda, bedelsiz edinilen (bağış veya miras yolu ile gelen) gayrimenkullerin elden çıkartılmasında 5 sene kuralının uygulanmayacağı da öngörülüyor. Bu istisna durumunun yeni düzenlemede yer alıp almayacağı sorusunun cevabını da teklif meclise sunulduğunda öğrenebileceğiz" açıklamasında bulundu. 

EVİN SATIŞINDAN GELEN PARANIN YÜZDE 40'I VERGİYE

Bumin Doğrusöz, kanunun yayımından önce alınmış olan gayrimenkullerin elden çıkartılmasından doğan kazançların, iktisaptan itibaren beş yıl geçtikten sonra vergi dışı kalma uygulamasına yine tâbi olacağının altını çizdi. 

"Fakat planlanan bu sistem kabul edilirse, artık evinizi yenilemeyi unutun. Yaşamda görülen, özellikle dar ve orta gelirli kesimde, ailelerin önce biraz birikimle, biraz borçla, biraz kredi ile bir konut sahibi olması, 8-10 sene sonra bunu satıp üzerine biraz ekleyerek daha iyi bir konut almasıdır" diye konuşan Doğrusöz, ama artık bu kesimin, evini sattığında gelen paranın üzerine para eklese de yeni bir ev alamayacağının altını çizdi. 

Doğrusöz, "Çünkü konutun satışından gelen parasının yüzde 40'ı gelir vergisine gidecek" dedi. 

Bumin Doğrusöz, konu ile ilgili yazısını "Oysa burada vergilendirme merpen sistemine bağlanıp belli bir süre sonra kazancın vergi dışına alınması düşünülebilirdi. Örneği iktisaptan itibaren ilk yıl satıştan kazancın %10’unun, ikinci yıl satışta kazancın %20’sinin (…) sekizinci yıl satışta kazancın %80’inin, dokuzuncu yıl satışta kazancın %90’ının ve nihayet onuncu yıl ve sonrasında satış kazancının tamamı vergiden istisna edilebilirdi. Bence daha adil olurdu" diyerek tamamladı. 

Emlak ilanı verecek işletme ve kişilere kimlik doğrulama zorunluluğu getirilirken detaylar da belli oldu.

EMLAK İLANI VERENLERE KİMLİK DOĞRULAMA ŞARTI

Ticaret Bakanlığı, açıklamada ilan platformlarında yer alan ilanların yol açtığı spekülatif fiyat artışlarının engellenmesi ve ilan kirliliğinin önüne geçilmesi için ilgili ‘Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te değişiklik yapıldığı belirtildi. Yönetmelikle platforma ilan veren kişi kimlik bilgilerini doğrulamak zorunda olacak. İlana konu taşınmazın ilan veren kişiye, bu kişinin birinci ve ikinci derece akrabalarına veya eşine ait olduğu ya da ilanı veren kişinin söz konusu taşınmazın sahibi tarafından yetkilendirildiği belirtilecek.

İlk aşamada, taşınmaz ilanı vermek isteyen gerçek veya tüzel kişilerin kimlik doğrulamaları, ilan platformlarının entegrasyonuyla bakanlık bünyesinde kurulan Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) üzerinden yapılacak. İkinci aşama olan yetki doğrulaması da yine aynı sistem üzerinden olacak.

Ayrıca EİDS yetki doğrulama uygulamasının sistem geliştirme ve entegrasyon çalışmalarının da devam ettiği belirtildi. Uygulama yürürlüğe girdiğinde sadece yetki belgesi olan emlak işletmeler yetkilendirilecek, belgesi olmayan işletmeler ilan yayınlayamayacak. Bu çerçevede yönetmelikle platforma ilan veren kişi kimlik bilgilerini doğrulamak zorunda kalacak.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın kayıt dışılıkla mücadele kapsamındaki çalışmaları devam ediyor. Konutlarını kiraya verenlerin elden ödeme almalarının önüne geçilmesi hedeflenirken kiracı ödemesini elden yapmaya devam ederse usulsüzlük cezası kesilecek.

KİRAYI ELDEN ALAN EV SAHİBİ VE ELDEN ÖDEYEN KİRACIYA CEZA

Kayıt dışılıkla mücadele kapsamında ev sahiplerinin kiracılardan elden ödeme talep etmeleri halinde Maliye'ye bildirimde bulunmaları gerekiyor.

Bir diğer yöntem ise kira bedelini PTT ile adreste ödemeli olarak göndermek olarak karşımıza çıkarken kiracıların elden ödeme yapmaları durumunda bankadan yapılmayan kira tahsilatlarında her bir işlem için bu işleme konu tutarın yüzde 5'i tutarında özel usulsüzlük cezası kesilebilecek. Asgari 7 bin 500 TL, azami 20 milyon TL olmak üzere elden ödenen bedelin yüzde 10'u oranında hem mülk sahiplerine hem de kiracılara ceza kesilebilecek.

Yapılacak olan tüm mekansal planlamalarda baz alınacak olan yönetmelik üzerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından önemli düzenlemelere gidildi. Yapılan düzenlemeler 7 Haziran 2024 tarihli Resmi Gazete ile yayımlandı. Yeniden düzenlenen Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ise bugün tarihi itibariyle resmen yürürlüğe girmiş oldu.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından:

MEKÂNSAL PLANLAR YAPIM YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 14/6/2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 1 inci maddesinde yer alan “sağlıklı” ibaresinden sonra gelmek üzere “, afet ve iklim değişikliği kaynaklı tehlike ve risklere karşı dirençli” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Bütünleşik kıyı alanları planı: Deniz ve kıyıları, etkileşim alanı ile birlikte tüm sektörel faaliyet ve planları, sosyal ve ekonomik konuları da içerecek şekilde bütünleşik bir yaklaşımla ele alan, afet risklerine karşı duyarlı; kıyı alanlarındaki fonksiyon ve faaliyetler ile kıyı alanlarına yönelik hedefler arasındaki uyumu sağlayan; sürdürülebilir gelişme ve mavi büyüme ilkeleri doğrultusunda deniz ve kıyı ekosisteminin korunmasını ve doğal kaynakların kullanımını gözeten; ulaşım türleri ile ilgili kıyıda yapılması gerekli altyapı tesislerini içeren; koruma ve kullanma dengesini sağlayacak biçimde mekânsal hedef, strateji ve eylem önerilerini ve yönetim planını kapsayan, 1/25.000 veya 1/50.000 ölçekte şematik ve grafik planlama diline uygun, plan paftası ve planlama raporu ile bütün olarak stratejik planlama yaklaşımı çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlar ile işbirliği içinde hazırlanan planı,”

MEKANSAL PLANLAR YAPIM YÖNETMELİĞİ EK

Yönetmelikte yapılan yeni düzenlemeler ve kural değişiklikleri bugün itibariyle uygulamaya girdi. Bundan sonra yapılacak olan tüm mekansal planlamalarda Resmi Gazete ile yayımlanan yeni yönetmelikte yer alan kurallar geçerli olacak ve denetimlerde bu kurallar üzerinden gerçekleştirilecek.